Gárgolas de Compostela

Gárgolas de CompostelaDende que se dera a coñecer vai para dez anos, a carreira literaria de Mariña Pérez Rei enraizou con forza no noso panorama literario. Tres novelas (Canícula, 2007; Costa Necrópole, 2010; e mais Contrapicados, 2012) e outros tantos poemarios (Fanerógama, 2006; Apuntamentos para un cuarto confuso e cambiante, 2009 e Paquidermo, 2010) confírmana como unha escritora xenericamente ambidextra, que xa foi recoñecida con prestixiosos galardóns como o Eusebio Lorenzo Baleirón de Poesía, o Manuel Lueiro Rey de Narrativa ou o Avilés de Taramancos de Relato de Aventuras.

A todo este intenso currículo únese agora Boca de gárgola, o único de todos eles autoeditado baixo o selo de servizos de impresión da Editorial Círculo Rojo, o que favoreceu a total supervisión do produto final pola autora, quen dá así ao seu lectorado un volume moi coidado que inclúe suxestivas fotografías de cuberta e interiores da autoría de Martín Pérez Fernández e mais un prólogo do xornalista Manuel Gago Mariño a canda unha moi agradable escolla nas tipografías, papel e cubertas, que fan do libro un obxecto ben manexable e apetecible ás mans.

Boca de gárgola é un poemario xeolocalizado, un libro de versos sobre Compostela, como cidade física e horizonte vivencial, tamén como enclave simbólico e crisol de mundos en peregrinaxe, como territorio histórico e referencia presente.

Os poemas de Pérez Rei van deluvando paseniño unha historia de rúas e edificios, de gárgolas e parques, de pináculos e prazas nas que a Compostela de onte e hoxe conflúen e se retroalimentan nunha sorte de infinda remuda da cidade, que ve pasar os séculos ancorada ao milagre da vida.

No medio e medio dese ir e vir de xentes e memoria, nesa contemplación ás veces case extática e outras descrida de xentes e recantos, Pérez Rei incardina o seu transo persoal, tinguido polo amor só en ocasións, mais sempre admirativo dese ventre matricial que é o territorio urbano polo que transita.

m_perez_reiTodo deita na voz da poeta forma e substancia urbanas propicias ao descubrimento da ollada reveladora: as bibliotecas, a auga que cae sobre as avenidas e ruelas, as fachadas hieráticas, os locais de restauración e as rotondas, as altas torres e os semáforos, os claustros e os predios dos arrabaldes, realidades que compoñen un escenario de lembranzas recuperadas que amalgama coas experiencias máis actuais para compor unha sorte de universo en síntese no que o eu poemático se define por adhesión ou evasión respecto do contemplado ou evocado.

Compostela foi materia do canto de moitos e moi significados poetas no pasado, polo que Pérez Rei non pretende orixinalidade neste sentido, senón a súa particular visión desa mesma realidade, tan literaria ela. Así se explica que proliferen as citas e alusións a outros autores por todo o libro adiante e que nel convivan os versos de Airas Nunes, Federico García Lorca ou Manuel Álvarez Torneiro cos de Allan Ginsberg e Ada Salas, mesmo as letras de Caetano Veloso ou Chico Buarque.

Posuidora dunha imaxinería na que o vizoso lexical está sempre ao servizo do expresivo sen barroquismos innecesarios, Pérez Rei déixase arrastrar por veces en xogos de disposicións visopoemáticas abondo visitados que, na súa obviedade, non acaban de lograr o efecto perseguido que si transmite, pola contra, a forte cohesión estrutural que ao conxunto engade a circularidade do libro, que comeza onde acaba, cos versos iterados de saúda ao lugar, peticionarios dun acubillo matriz dende o que producir a sinfonía versal, unha invocación á deusa cidade para a fertilidade da voz.

Boca de gárgola, de Mariña Pérez Rei, pode atoparse nalgunhas das máis nutridas librerías do país e tamén demandarse no enderezo dixital www.editorialcirculorojo.com. Sexa por unha vía ou por outra, os amantes da secular e cosmopolita Compostela teñen neste libro unha visita case obrigada, pois a vella cidade é tamén, por extensión, memoria e xubileu do ser de todo un país que aquí abrolla, a golfaróns, dende o bico pétreo das gárgolas.

[El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, 30-8-2014]

Publicado en Crítica literaria, Poesía galega actual | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

Tabela dos Libros. Setembro 2014

Un curso máis, comeza a andaina da Tabela dos Libros. Nela figuran seleccionados os volumes que Manuel Rodríguez Alonso, Inmaculada Otero Varela, Francisco Martínez Bouzas, Montse Pena Presas e eu estimamos como os máis recomendables entre os publicados dende o comezo do verán ata aquí.

a

b

Nota bene: Os máis recomendados obtivéronse a partir da suma dos votos de cada crític@ aplicando o seguinte baremo: 1º posto = 5 puntos, 2º posto = 4 puntos, 3º posto = 3 puntos e así sucesivamente.

Publicado en Literatura galega, Tabela dos Libros | Etiquetado , | Deixa un comentario

O murmurio do mar

xiánXián é un neno feliz da ribeira que dá no sono cada noite adurmiñado polo murmurio que o ir e vir do mar deita nos seus ouvidos. Un día a familia de Xián marcha vivir ao interior. O pequeno adáptase rapidamente e fai bos amigos, mais bota de menos o seu mar, sobre todo ás noitiñas, cando non consegue conciliar o sono porque lle falla o murmurio das ondas. Mais algo inesperado vai ocorrer e o problema de Xián collerá trazas… e ata aquí pode contarse.

Quen queira saber como remata esta fermosa historia de Concha Blanco titulada As noites de Xián e publicada por Xerais na súa colección Merliño deberá facerse co libro, unha inversión intelixente, pois non só paga a pena pola emoción e delicadeza que o relato transmite, senón tamén polas ilustracións que Dani Padrón imaxinou para esta narración na que a fantasía e o corazón se alían para mergullarnos na cerna dos máis fondos sentimentos.

Máis unha vez, Concha Blanco demóstranos que as boas historias non precisan de alambicadas tramas cheas de reviravoltas inesperadas, pois a intensidade emotiva tremeloce na inxeleza máis velaíña. Acompañar ao seu Xián é unha inmellorable oportunidade para comprobalo.

Publicado en Crítica literaria, Literatura infantoxuvenil | Etiquetado , , , , , | Deixa un comentario

Xardín de intrigas

Entrada ao xardín do saberHenrique Dacosta é narrador experimentado con case un cuarto de século de traxectoria no seu ronsel. Autor de relatos e novelas, tamén responsable dun valioso manual de historiografía literaria, o seu camiño tense caracterizado pola diversidade nos asuntos tratados e pola procura incesante dunha voz propia.

O escritor ferrolán regresa á actualidade literaria galega con Entrada ao xardín do saber, novela longa que ve luz baixo o selo Redelibros e nos propón unha elaborada intriga onde o real e o ficcional se mesturan para lograr un relato de acción e airexas detectivescas.

Hildegart, precocísima líder socialista e abandeirada da revolución política e sexual da España republicana; súa nai, a autoritaria e iluminada Aurora Rodríguez Carballeira, tamén ela personaxe destacado da escena intelectual do seu tempo, e mais o mesmísimo Vicente Risco son os tres vértices dun triángulo narrativo que protagoniza unha historia na que deberá profundar, para desvelar os seus segredos, un periodista de hoxe, Henrique de Sas.

A imaxinaria revista Letras Vivas propón a De Sas que investigue para a realización dun artigo conmemorativo centrado na fascinante Hildegart (quen no seu propio nome explica o título da novela, pois hilde, en alemán, significa sabedoría ou coñecemento e gart xardín), enfant terrible da escena política da Preguerra que, con só dezanove anos, veu truncada unha ascendente carreira a mans de súa nai, filicida que non aturou a crecente independencia que a filla ía gañando e a maior notoriedade que alcanzou, desprazándoa a ela do centro de atención social do seu tempo. Polo medio, un Risco aínda novo que coñece de primeira man a ambas as dúas e mesmo trata estreitamente a Rodríguez Carballeira nos seus anos como estudante en Madrid.

A novela alterna dous eixes cronolóxicos: o da capital do Estado a mediados dos anos 50 (momento no que morre, recluída nun psiquiátrico, Rodríguez Carballeira) e o presente dende o que Henrique de Sas investiga e segue as pistas da vida dos tres personaxes e, nese seu profundar, se entrevista con persoeiros tan significados do galeguismo recente como Francisco Fernández del Riego, entre outros.

Henrique DacostaO mellor de Entrada ao xardín do saber está na capacidade para xerar un misterio arredor dese triángulo de personaxes imantadores, protagonistas principais dun tempo histórico singular. Tamén si, a súa capacidade para entrefebrar o real e o ficticio e crear, deste xeito, un relato no que, aqueles que saiban o suficiente do noso pasado máis próximo, gozarán regresando a episodios e momentos claves deste. Que logo se abuse das exposicións informativas sobre circunstancias e pormenores da intrahistoria literaria de noso, que se reiteren pasaxes explicativas da propia peripecia fatal que rodeou as Rodríguez Carballeira ou haxa paxinado sobrante na resolución de certos aspectos que poderían terse substanciado con ben sen tanta profusión de misivas, diálogos e treitos de prosa expositiva non evita que esta novela de Dacosta resulte de interesante lectura para todos os que vaian na procura dun thriller distinto, moi documentado e de referente galego manifesto.

Entrada ao xardín do saber, nova proposta de Henrique Dacosta, pode ser a perfecta escusa para deixarse atrapar por unha historia que volve traer á actualidade personaxes tan atractivos como os de Hildegart, Aurora Rodríguez Carballeira e Vicente Risco, testemuñas dunha época decisiva, chea de relacións intensas que, como se bota a ver, sempre paga a pena revisitar.

[El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, 24-8-2014]

 

Publicado en Crítica literaria, Narrativa galega actual | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario