Parlamento das Letras: Santiago Lopo

Santiago Lopo é un explorador de mundos, un peregrino do espazo tempo e o transvirtual que alimenta a escrita coa grande pregunta: ¿que é o real?

Ese profundar na necesaria parcialidade do que nos é revelado, no insuficiente e inconexo coñecemento da nosa existencia e circunstancia teno levado a defrontar o mundo internetiano e as súas implicaturas fóra das landas de bytes en textos como Game over. Mais esa mesma perentoriedade da implementación do real e da súa compresión holístico-sociolóxica é a que comparece en Peaxes, aínda que talvez onde espellen optimamente as súas hesitacións sobre o existente, a temporalidade e a identidade sexa na máis recente Hora zulú, un alegado en favor da consciencia vital de integración cósmica, onde se funde poética e matemática, física e ficción para reflectir e amalgamar o subatómico e o sideral, a fractalidade dos universos paralelos e os recursivos multiversos cunha lírica da proporcionalidade do empírico.

Este narrador e tradutor vigués, profesor de francés e excelente coñecedor da realidade francófona e bretoa, tense revelado nos últimos anos como unha das voces máis orixinais do noso panorama literario. As seguintes liñas demostran que é tamén un lúcido analista da súa propia andaina, do contexto no que esta se inscribe e da actualidade da escrita de noso.

―¿Cando, onde e da man de quen publicaches os teus primeiros textos?

Os meus primeiros textos están enlatados en celuloide e arquivados nalgún frío almacén que descoñezo: foron traducións de guións de películas, sobre todo series estadounidenses e longametraxes. Os textos traducidos a partir doutra lingua sempre implican algo de creación, por iso os inclúo nesta resposta. A tradución para dobraxe é un mundo moi sacrificado, pero ao mesmo tempo engaiolante. Nesa época tamén traducín para Edicións Xerais dúas novelas curtas do malogrado autor francés Hervé Guibert: Citomegalovirus e O meu criado e mais eu. Posteriormente empecei a colaborar coa revista Unión Libre, realizando artigos da miña colleita e tamén traducións de diversos autores, como Noam Chomsky ou o historiador galo Marc Ferro.

En canto aos textos de creación literaria propia, comecei a publicar en 2006 ao gañar o VI premio de novela por entregas de La Voz de Galicia con Game Over. En agosto dese mesmo ano a obra apareceu no xornal, a razón dun capítulo diario. Logo, Game Over editaríase en 2007 en formato libro na editorial Biblos, grazas ao interese de Tucho Calvo, a quen lle debo moito pola confianza que depositou en min. A cultura galega ten que estarlle moi agradecida a Biblos polo constante apoio ás autoras e autores novos e pola difusión da nosa literatura.

―¿Cal das túas obras cres que foi mellor tratada e cal pasou máis desapercibida para o público e/ou a crítica? ¿Por que cres que recibiron ese trato desigual?

Polo de agora non me podo queixar, porque todas tiveron unha excelente acollida. Game Over (Biblos) e Peaxes (Edicións Xerais) xa van pola terceira edición. A última, Hora zulú (Editorial Galaxia), está a funcionar moi ben. Só leva uns meses publicada, pero non é descartable que apareza unha segunda edición dentro de pouco. Aproveito para dicir que en Hora zulú hai agochado un “ovo de Pascua” relacionado cun enderezo de correo electrónico. Algún ou algunha lectora ousada acabará por descubrilo…

―¿Tes algún hábito singular ou manía á hora de escribir?

A miúdo escribo polas mañás. A música de fondo axúdame a visualizar escenas, e os estados de ánimo que me crean as cancións transmítollelos aos meus personaxes. Ultimamente adoito poñer algún concerto de Radiohead e deixo voar a imaxinación (aínda que este sexa un blog de letras, recomendo o concerto que fixeron en Saitama, Xapón).

―Nunha antoloxía da nosa literatura recente, ¿ao pé de que autores/as preferirías figurar?

Ao pé dos bos e xenerosos, das boas e xenerosas. Creo que con Internet é máis complicado impor un canon literario. Algo que agradezo, porque as xerarquías sempre me produciron urticaria.

―Se tiveses que historiografar a túa propia traxectoria literaria, ¿que trazos salientarías?

Nos meus libros sempre busco ser orixinal, tanto na forma coma no contido. Recoñezo que na literatura xa está case todo inventado e ser innovador non é doado. O obxectivo é sorprender e interesar aos meus lectores e lectoras. A estética, a reflexión e a diversión tamén deben estar presentes, ao meu ver, nunha obra literaria.

―¿Que lecturas te acompañan decote ou a que escritores/as regresas con frecuencia?

É unha pregunta complicada, hai tantas lecturas na vida dunha persoa! Como para a maioría das escritoras e escritores da miña xeración, os textos de Manuel Rivas e de Suso de Toro supuxeron a descuberta da narrativa galega de principios dos 90. Na miña mocidade lía e relía a J. R. R. Tolkien ou a J. D. Salinger… Agora regreso a miúdo á escrita de Eduardo Galeano e A peste de Albert Camus encaixaría perfectamente no grave momento que vivimos na actualidade. Sempre me apaixonou A conxura dos necios de J. K. Toole e o feito de que a súa nai fose de editorial en editorial co manuscrito despois do suicidio do autor, ata lograr a súa publicación. Nos últimos tempos trato de collerlle o punto a Haruki Murakami. Así mesmo, leo moito ensaio, sobre todo relacionado coa memoria histórica en Galicia e fóra dela. Un bo exemplo pode ser La Nueve de Evelyn Mesquida. Tamén gusto moito da banda deseñada, na que, por certo, Galicia é un referente, por calidade e variedade. Cando chego á casa derrotado leo algún número de Transmetropolitan e logo xa estou preparado para seguir dando guerra.

―¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?

Como tradutor de formación, penso que nos falta presenza no exterior, traducións a outras linguas. Deberiamos darnos a coñecer, porque temos moito e moi bo que dicir.

Cando un libro me aburre sempre penso que lle sobran páxinas. Fuxo das descricións barrocas de léxico escuro. Renego dos parágrafos eternos e mal construídos que te acaban asfixiando. Eses parágrafos que os lectores temos dereito a saltar e dos que Daniel Pennac falou no seu decálogo dos dereitos do lector. Esas liñas, que a maioría de nós evitamos ler, son o que lles sobra ás letras universais e, por conseguinte, ás galegas. E que conste que me gusta Proust, pero aí a cohesión textual é insuperable.

―Se soubeses que o teu tempo se esgota, ¿que non te perdoarías non deixar escrito?

Un libro no que conte experiencias das miñas viaxes. Afastarte dos circuítos turísticos tradicionais axuda a reconciliarte coa humanidade e contigo mesmo. Unha viaxe ao exterior sempre é unha viaxe ao noso interior, e canto máis virxe sexa o lugar, moito mellor.

―¿Cal é a túa valoración do noso presente literario?

En xeral, son optimista. Pero como non me considero capaz dunha análise rigorosa, vou responder cunha frase de Jean Cocteau, dicindo que o sistema literario galego é coma a conxugación do verbo amar: o seu pasado non é simple, o seu presente non é máis ca indicativo e o seu futuro sempre é condicional.

―Se desexas facer algunha outra consideración, túa é a palabra.

Gustaríame darche os parabéns polo teu blog e polo esforzo que supón mantelo tan actualizado.

Esta entrada foi publicada en Literatura galega, Parlamento das Letras e etiquetada , . Garda a ligazón permanente.