Milagres de celuloide

espido gina praiaA narrativa de Miguel Anxo Fernández ten un nesgo ben recoñecible tanto no temático coma no estilístico. Episodios dos tempos da invasión napoleónica, aventuras detectivescas do infatigable Frank Soutelo e mais evocacións dos tempos áureos do celuloide son os tres vértices do triángulo no que ancoran, vez tras vez, moitas das súas tramas. De igual maneira, o contar directo, sen saltos temporais nin complexidades na voz narrativa, alíase cunha estética de selección vocabular nada requintada que dota as súas historias dunha transparencia manifesta para o lectorado.

Un deses acordes é o que toca de novo Fernández en O espido de Gina, un enredo nunha imaxinaria vila galega dos anos 60 do pasado século no que enfronta a moral conservadora e retrógrada dun crego chapado á antiga co devezo de modernidade e progreso do dono dun cinema. A carón de don Nemesio (o cura) e Atilano (o exhibidor cinematográfico) un terceiro personaxe de enlace: Dousreás, o singular taberneiro do Café Moderno, ‘pastor’ desoutra ‘parroquia’ alén a beatería dos fregueses e a fascinación soñadora dos cinéfilos: a tropa etílica. A canda estes tres personaxes, outros secundarios que contribúen a completar o elenco e soster a narración, como o enigmático motorista Manfredo, a fermosísima vendedora de billetes Mariví, o impenitente proxectista Valboa ou Lambón, o aparvallado ‘sobriño’ do sacerdote.

O espido de Gina é, pois, unha comedieta na que se suceden as falcatruadas que os da Igrexa fan aos do cinema e viceversa mentres os seareiros, expectantes, comentan as xogadas no bar.

Non insistirei en como esta escrita de Fernández homenaxea o Cinema Paradiso, fai chiscadelas de ollo á Ilustrísima casariana e demais porque sei que o lector avisado se decatará do asunto. Tamén non cómpre que recorde a marcada ascendencia do Don Camilo de Giovannino Guareschi, pois entre os que isto len ha de haber tamén cinéfilos abondo.

miguel_anxo_fernandez(II)Aos moitos (e moi fieis) seguidores de Fernández cómpre advertirlles que O espido de Gina se serve de arquetipos na caracterización, que estrutura por adición con liñas de doada adiviñación diexética e que non oculta a súa compracencia nas estampas anecdóticas e de comicidade inxel, unha orquestración que lle sería cara ao Chevallier de Clochemerle, mais que o escritor do Carballiño ten ensaido, con máis acabado pulso, noutros lugares.

A colección Literaria de Galaxia aposta por esta novela que nos retrotrae á Posguerra e a súa parroquianidade mísera chea de días grises e relixiosidade atafegante que só a gran pantalla era quen de espaventar un algo. Mesmo a voz en off que nos relata a historia, tan Bienvenido Mr. Marshall ela, favorece certa lectura en clave social dun tempo e unha realidade nas que o humor e o amor eran outros milagres.

Hai que aplaudir que o autor de Capitol, última sesión recunque aquí na súa declarada cinemanía como bo profesional do ramo, pois non cabe dúbida de que a maxia que entre proxectores se alquimia é materia que coñece de sobra para argallar unha historia como a presente, que se explica por si mesma e á que non lle acaen os peritextos que a preceden (a cita inicial de Veleiro-Alemparte) e a rematan (a listaxe de películas e emisións televisivas citadas), engadidos gratuítos.

O espido de Gina é un curioso enredo narrativo escrito cunha ollada que favorece a súa decodificación fílmica, pois moitos treitos poderían soster un guionado suxestivo, o que confirma a Miguel Anxo Fernández como un novelista na que a forza do visual funciona como pedra de toque dunha arquitectura propia.

[Faro de Vigo, 4-9-2014]

Esta entrada foi publicada en Crítica literaria, Narrativa galega actual e etiquetada , , , , . Garda a ligazón permanente.