Parlamento das Letras: Juan Tallón

Juan TallonJuan Tallón é como eses boxeadores imposibles que semellan tocados dende o momento mesmo de subirse ao ring. Bailan de aquí a acolá polo cuadrilátero adiante como se nesa danza zombie lles fose a vida, sabedores de que a vitoria lles vira os ollos tras cada caída, pero convencidos de que ese inverosímil regreso dos abismos é un resistirse que fará que nada poida vencelos.

Así é a súa literatura, unha singularísima mestura de descremento e desesperanza que, a forza de derrotada, consegue o efecto desexado: persuadirnos de que ren é imposible se se sabe agardar sazón, se se está atento e, sobre todo, se as cartas se xogan ben.

A Tallón encántalle destripar a escrita, facerlle autopsias ao novelado, soñar moscas e idear as preguntas perfectas que son decote as que non teñen resposta e, ao final, deixar que a morte veña docemente a confirmar que se vive para ir índose con elegancia, a poder ser cun whisky dobre sen aditamentos mexeriqueiros e unha boa rabona ao Destino e as compañas nos minutos de desconto.

Inconfundiblemente metaliterario, lostregueante nese seu dicir seco de trago curto, Tallón deixa que o daimon que leva dentro lle dite cafurnadas de humor mouro e alma impenitente, ecos da mellor filosofía da escola de Vilardevós que soben e soben a aposta ata o límite, ata dar con un escribindo na brétema do descoñecido, ata render o lector.

Van aquí as súas palabras, mastigadas como tabaco que proe no tasto e pula por saír, cichar de verdades tal luminoso petróleo.

pregunta perfecta—¿Cando, onde e da man de quen publicaches os teus primeiros textos?

Neses días que un quería parecer escritor a toda costa, en lugar de selo, sen máis, publiquei en 1997 unha biografía sobre Jacinto Santiago, xornalista, mestre e activista político asasinado en 1936. Foi un empeño persoal de Luis Rivas Villanueva. Eu era novo e cego, en fin.

—¿Cal das túas obras cres que foi mellor tratada e cal pasou máis desapercibida para o público e/ou a crítica? ¿Por que cres que recibiron ese trato desigual?

Fin de poema e El váter de Onetti foron ben tratadas, incluso Manual de fútbol. Aínda é cedo para saber que vai ser de Libros peligrosos, moi afastado do campo da ficción, e demasiado recente para albiscar o seu destino. En cambio, A autopsia da novela pasou de perfil, cousa que agradezo. Co tempo advirto que foi unha novela que non se logrou, que cómpre esquecer. Recibiu o trato que merecía, sinceramente. Un bo fracaso a tempo ás veces só é unha boa lección.

—¿Tes algún hábito singular ou manía á hora de escribir?

Non desenvolvo xestos rituais. En todo caso, no amplo sentido do hábito, procuro cada vez que afronto un proxecto que no camiño haxa os suficientes obstáculos. Necesito sentir que non vou saber escribir o que pretendo escribir. Experimentar a dificultade, incluso a imposibilidade, procúrame certa paz interior.

fin de poema—Nunha antoloxía da nosa literatura recente, ¿ao pé de que autores/as preferirías figurar?

Un sempre ten que aspirar a estar cos mellores, para, en todo caso, acabar caendo entre os do medio. Así que, se non lle importa, póñame a carón da sola dos zapatos de Cid Cabido. Hei de estar quente. Ese escritor faime moita compaña.

—Se tiveses que historiografar a túa propia traxectoria literaria, ¿que trazos salientarías?

No eido formal, quizais a procura dunha ollada filosófica, posiblemente o humor, como engraxamento, e se cadra o uso da propia literatura como material narrativo. Como ve, non teño nada seguro. E no eido temático, o tratamento do fracaso persoal. O desexable sería romper coa normalidade e procurar de vez en cando xiros de 180 graos, para eliminar a seguridade nun mesmo e buscar novas metas capaces de facerte fracasar, pero ao mesmo tempo motivarte.

—¿Que lecturas te acompañan decote ou a que escritores/as regresas con frecuencia?

Scott Fitzgerald, Cheever, Saul Bellow, Hemingway, Ford, Roth, Foster Wallace, Talese e, en xeral, a literatura norteamericana, son lecturas habituais. Pero non máis que Onetti, Piglia, Vargas Llosa, Aira, Monzó, Vila-Matas, Azúa ou Cid Cabido. En fin, sempre me parece un exercicio infrutuoso calquera tentativa de lista.

vater_onetti—¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?

Os riscos sempre son positivos e talvez tomamos poucos.

—Se soubeses que o teu tempo se esgota, ¿que non te perdoarías non deixar escrito?

Non ler unha vez máis La vida breve, de Onetti.

—¿Cal é a túa valoración do noso presente literario?

Digamos que agardo que o futuro chegue pronto e que nel a nosa literatura viaxe moito.

Esta entrada foi publicada en Parlamento das Letras e etiquetada , . Garda a ligazón permanente.