Contra adversos

panfleto_contra_adversosO poeta, narrador e ensaísta Xesús Manuel Valcárcel continúa a espallar dende a Editorial Bubela os alicerces artísticos, culturais e conceptuais do movemento Senti_mental_ista, en palabras do autor un ‘rebelde stil novo’, que pretende unha revolución no xeito de concibir a filosofía vital e creativa afastada de calquera atume formalista caduco, procederes limitativos para o individuo e orquestracións de grupos de poder dirixistas. Froito desta visión integral e alternativa foron vendo luz diversos volumes de teoría e praxe sentimentalista todos eles asinados polo propio Valcárcel, textos que se complementan cunha triloxía de escolmas poéticas nas que diversos autores, máis ou menos próximos ao sentimentalismo, participaron cos seus versos na divulgación do movemento.

Unha das máis recentes entregas propaladora do ideario sentimentalista é a invectiva de Valcárcel Panfleto contra adversos, que no seu subtítulo compendia o sentido e a dirección ao que apunta o escrito, libelo contra os “nefastos, pederastas, artiocres, chumbeiros, fillosdeputa, poetastros, politicastros, maliciosos, putrefactos, nocivos, tóxicos, covardes, malditos e outras herbas criminais”.

No ronsel da mellor tradición de literatura escarnio (dende as cantigas medievais pasando por Curros ata Celso Emilio), este Panfleto contra adversos avanza en estacións que van visitando realidades palpitantes verbo das cales o Sent verte a súa crítica. Deste xeito, fronte ás posicións risquianas de Nós, os inadaptados (1933), Valcárcel sitúa o seu movemento como un “Nós, os que non queremos adaptarnos”, para pasar logo a revisar todas as lacras dos que, situados fóra e mesmo contra do Sent, se prodigan no “Calumnia, que algo queda”, na “Depredación do espírito”, as “Torturas a gogó” (enténdese: torturas intelectuais), a “Leña al mono ata que aprenda o catecismo”, o “Fusilarlle o talento” e o “Tiro de ghracia”. Agxesus manuel valcarcel.jpgora ben, o poeta, logo da súa particular “Travesía do deserto”, afírmase no vitalista “Valcárcel resurrexit et vivat quam potest!”, alcanza a “Transmutación dos elementos impuros”, denuncia a “Poesía verdadeiramente in-sopor-table” que asolaga os andeis das librerías e foros de recitado e, nun auténtico “Combate de titáns”, procede a un literario “Axuste de contas” para proclamar o “Heraldo da nova aurora”.


Panfleto contra adversos
de Xesús Manuel Valcárcel ensínanos como descubrir a política da ‘caste’ intelectual (que haber haina, xaora) e ata que punto funciona como unha ditadura da (in)cultura, un despotismo ilustrado de novo cuño no que o que rexe é a máxima de ‘as letras e as artes para o pobo, pero sen o pobo’, ata deixar que, baixo o seu manto cincento, medren como fungos os pseudointelectuais, tamén os que lapan o caldo bromurento das institucións nas que permanecen vitaliciamente instalados, pontificando sobre o si e o non do que debe considerarse literatura, arte, cultura en xeral, oficialmente visibilizable, promovible, comerciable, inoculable.

Poderán discutirse os valores estéticos deste Panfleto contra adversos, o seu (des)acerto nos tropos, na escolleita léxica, nas imaxes, na estrutura, na focalización e demais, pero o que resulta incontestable é a valentía e a pertinencia do contido dun libro coma este, necesario para axudar a ir destetando a moitos dos peitos opiáceos dunha cultura que determina, perversamente, o que (lles) convén que leamos. Dito queda.

[El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, 21-9-2014]

 

Publicado en Sen clasificar | Deixa un comentario

Radiocrítica 22-9-2014

recorte apaisadoVelaquí unha nova Radiocrítica emitida o luns día 22 de setembro en Ames Radio (107.2 FM, agora accesible on line aquí). Nesta ocasión falei con Nazaret López sobre Liña azulde David Pobra (I, 00:50),  O achado do castro, de Manuel Núñez Singala (I, 5:40), Ana xa chegou, de María Canosa e Dani Padrón (II, 2:10) e Boca de gárgola, de Mariña Pérez Rei (II, 5:25).

Audio I                   Audio II

Publicado en Radiocrítica | Etiquetado , , , , , , , , , | Deixa un comentario

No centenario de Cilistro

Celestino Fernández de la VegaVivimos nun país de desmemoriados. Celestino Fernández de la Vega, un dos grandes pensadores e intelectuais galegos do pasado século, estivo de centenario este 23 de setembro e poucos o lembraron, o que non deixa de ser sintomático de ata que punto a nosa é unha cultura de fastos e nefastos, onde se recorda só o que se quere recordar. Se o último 5 de xullo os membros da RAG non decidisen que Xosé Filgueira Valverde fose o persoeiro ao que debía dedicárselle o vindeiro Día das Letras e Fernández de la Vega non perdese, por un voto, a derradeira quenda de votación fronte á candidatura do polígrafo pontevedrés, seguramente este artigo se vería rodeado dunha imparable fervenza de textículos recordatorios, que cantarían as excelencias indiscutibles dun ensaísta sen par. Pero non foi así e o filósofo lugués ficou novamente á sombra, relegado ao neboeiro mesto dos que camiñan polas marxes.

Celestino Fernández de la Vega, Cilistro, foi o máis insigne dos escritores de Friol, a vila luguesa na que, como digo, este 23 se fixo un século da súa vinda. Fillo de notario que tamén exercía de xuíz, seu pai quixo que seguise os seus pasos profesionais, pero a aquel neno discreto cando se atopaba en público e rideiro e bulidor na intimidade familiar non lle tiraban os manuais de Leis, senón profundar nas filosofías dos grandes pensadores que no mundo foran, o que explica que con catorce anos lera xa (e con proveito!) a Crítica da razón pura de Kant. Secasí, non quixo desgustar o proxenitor e acabou indo estudar, a O segredo do humorSantiago primeiro e logo a Madrid, Dereito e, cos anos, exerceu como técnico da Administración Civil, labor no que chegou a ser un profesional de recoñecido prestixio e publicou manuais de referencia como La tecnificación de la Administración Pública (1962).

Tense reiterado ata o cansazo que Cilistro é autor dunha obra ensaística moi breve, que publicou un único libro, como se a estas alturas non estivese claro xa que no mundo das letras os valores non se estiman ao peso. É certo que a súa obra cimeira é O segredo do humor (1963), pero tamén é verdade que chegou a asinar outra vintena de ensaios ao longo de case corenta anos de dedicación e que con apenas vinte anos xa andaba reflexionando verbo das ideas de Miguel de Unamuno.

A Cilistro debémoslle reveladores ensaios a propósito de artistas como Carlos Maside, George Braque, Tino Grandío ou Luís Seoane, esexeses impagables da escrita de Rosalía, Valle-Inclán, Castelao, Pimentel, Fole ou García-Sabell e diálogos de ti a ti con Nietzsche, Baroja e outros. Mercé á súa teimosía en aprender a lingua de Goethe puido ser o milagre de ver publicada na España franquista de 1956 Da esencia da verdade, decisiva conferencia ditada por Martin Heidegger en 1943. Grazas a el temos dende 1952 en galego o Cancioeiro da lingua céltiga que Julius C. Pokorny dispuxera en 1944. E foi Cilistro tamén que con maior acuidade investigou sobre a orixe histórica e o sentido dun enigmático lugar de culto en El Enigma de Santa Eulalia de Bóveda (1970).

Ramón Piñeiro e Celestino Fdez de la VegaAínda hai moito Cilistro por estudar, moito pensador que recuperar. ¿Quen aquilatará o interese do conxunto da súa articulística en prensa, quen analizará o valor do único conto que publicou, quen porá por xunto os seus textos dispersos sobre crítica pictórica ou sobre grandes nomes da Literatura e a Filosofía, quen as moi interesantes e escasas entrevistas que concedeu, quen…? A Carlos Fernández, Ramón López Vázquez ou Siro, cilistrianos de vello, corresponde o reto, tamén si a todos os que queiran facer xustiza a un autor que ben tería merecido un centenario luminoso.

[Faro de Vigo, "Faro da Cultura", 25-9-2014]

Publicado en Crítica literaria, Ensaio galego | Etiquetado , , | Deixa un comentario

Ars dedicandi: Nélida Piñon

ars dedicandi Nelida PiñónHoxe, ás 12:00h., no que fora pazo de dona Emilia Pardo Bazán na coruñesa rúa Tabernas, outra xenial escritora, neste caso a carioca de ascendencia cotobadense Nélida Piñon, ingresará na Real Academia Galega como membro de honra da corporación.

A autora de A República dos Sonhos asinou hai case trinta anos este libro en Montreal a un seu amigo que hoxe tamén a acompañará na entrada á RAG. A escritora estampou naquela dedicatoria non só o seu afecto polo poeta Luís González Tosar, senón tamén o inmenso amor por unha terra que hoxe a recibe con honores na súa máis simbólica institución.

Publicado en Ars dedicandi | Etiquetado , , | Deixa un comentario