Inquietante enigma

Lin con auténtica fruición A virxe das areas, a novela que o eumés Antonio Manuel Fraga publicou coas ferrolás Edicións Embora. Había tempo que seguía a pista deste narrador, quen xa deu a coñecer para o lectorado infantoxuvenil títulos tan interesantes como O castañeiro de abril (2013), Xildas (2013) ou Tártarus (2016), facéndose non hai moito co Premio Antón Risco de Literatura Fantástica mercé á novela Querido H. P. Lovecraft (2016).

Esta súa nova entrega convídanos a unha historia de intriga na que cómpre desvelar un inquietante enigma: á ficticia localidade de Vilar de Sembra regresa unha moza desaparecida que é atopada, medio desfalecida, nunha praia preto da ermida da Nosa Señora das Areas. A partir dese momento, un vello director da caixa de aforros local, desacougado por tan estraño feito, comeza a tirar do fío para pescudar que hai detrás do suceso.

O resultado é un thriller de moi fina factura, onde a forza brutal da intriga turra por un páxina tras páxina e fica patente a habelencia de Fraga para deseñar unha ben trabada sucesión de capítulos que rematan sempre nunha interrogación climática que obriga o lector a pasar a folla desexando saber que é o que ocorrerá despois.

Son virtudes deste relato a axeitada caracterización de ambientes e personaxes, tamén a viveza dos diálogos e a suxestiva recreación do noso mundo vilego de finais dos anos 70 e primeiros 80, coas ‘forzas vivas’ representadas polo cura, o alcalde e o boticario, tamén as ‘contraforzas’ do médico ou o propio exdirector bancario protagonista e, por suposto, a longa nómina de mariñeiros, comerciantes e operarios varios que pola obra cruzan.

Escrita cunha prosa ben coidada, a eficiencia como narrador de Fraga fai que os parágrafos resulten un tetris optimizado onde cada peza canxa no lugar que debe e todo nos vai conducindo cara á reconstrución integral do tamgram que debuxa ao final da historia.

Dividida en capítulos breves, trinta e poucas secuencias narrativas de apenas un par ou tres de páxinas en cada caso, esta novela por entregas ten un moito de cinematográfico, pois visualiza escenarios e parlamentos cun aceno descritivo que lembra, en non poucas ocasións, o enfoque e movemento de cámara tan característicos da Sétima Arte.

De por parte, A virxe das areas é tamén unha reflexión sobre a violencia de xénero, a por veces xorda vida das vilas, a hipocrisía do aparente e o poder da verdade, que sempre aflora á superficie, aínda que queira soterrarse con mil capas de esquecemento.

Paga moito a pena esta obra, cun arranque cativador que instala a intriga no lector ao tempo que o introduce na particular atmosfera na que viven inmersos os personaxes que poboan Vilar de Sembra, espazo de complexo cosido social no que a aparición inesperada da moza que se perdera vén alterar, definitivamente, a letárxica paz do lugar.

A virxe das areas é novela que asegura momentos de agradecido lecer, con reviravoltas insospeitadas da trama que a fan vibrante e chea de emocións. Un texto que moi ben acompañará os que neste verán queiran debrocarse en páxinas gurgullantes de vida, de misterio e de lúcida reflexión sobre ese raro animal que é o ser humano.

[El Ideal Gallego e Diario de Ferrol, 23-7-2017]

Publicado en Sen clasificar | Deixa un comentario

Tabela dos libros. Novembro 2017

Co primeiro luns do mes, chega a nova Tabela dos Libros que ofrece a lista de títulos que Francisco Martínez Bouzas, Inma Otero Varela, Mario Regueira, Montse Pena Presas e eu estimamos como os máis recomendables entre os publicados nas últimas semanas.

Nota bene: Os máis recomendados obtivéronse a partir da suma dos votos de cada crític@ aplicando o seguinte baremo: 1º posto = 5 puntos, 2º posto = 4 puntos, 3º posto = 3 puntos e así sucesivamente.

Publicado en Literatura galega, Tabela dos Libros | Etiquetado , | Deixa un comentario

Memoria oxidada

“A memoria tamén se oxida/ pero existe”. Tal afirma a poeta Míriam Ferradáns en Nomes de fume, libro de versos co que gañou recentemente o Premio de Poesía Xosé María Pérez Parallé e que agora ve luz da man de Espiral Maior.

O volume ten algo de bautizo, pois é o primeiro que a súa autora ve saír do prelo, aínda que a súa poética ten sido recoñecida abondosamente este último lustro en diversos certames e pode atoparse tamén en revistas de referencia, poño por caso Dorna.

Mais se a andaina previa deixaba relampos de exquisita factura, este Nomes de fume vén confirmar un talento poético que se verte nun “universo de lume, fume e cinsas”, crónica de “o que foi. O que queda”, como lembra con tanta acuidade a prologuista do libro, a tamén magnífica poeta Dores Tembrás.

Os versos de Ferradáns convocan a memoria para adiviñar a verdade que esvaece. A invocación persegue as sombras, chama pola nebulosa e advirte que “o baleiro é forma”, mais un morfo elástico, que camaleoniza e esvara inasible. Ora é o recordo do ser querido que marchou para sempre, ora a casa matriz que, aínda arredada, se sente cosida a unha como por un cordón umbilical.

Dende o presente procúranse as ausencias, tentase o lembradoiro do que habitou a casa e hoxe son apenas suturas de visións doutrora. O corpo, o sangue, a tribo que xungue e permanece como nadir entre o caos dun hoxe avolto.

Hai morte e silencio e tacto e paus de ervella que se chantan no fondo da ánima nestes poemas. E un río translúcido que non acaba de deixar ver o seu fondo porque doen demasiado as lembranzas. Pero tamén tremeloce unha beleza serena na asunción da palabra, no oficio do verso para arroupar as cinsas, aprehender do que ardeu e do silencio, que é unha mentira, un feitizo que cómpre disolver: “o que non se pronuncia non existe”; por iso, di a voz, “eu pronuncio o teu nome de fume e pedra”.

Hai nestes Nomes de fume poemas de textura ben adelgazada, dísticos lenes que apousan nunha interrogación certeira que aforra máis verbas. Agora ben, ao seu pé hai tamén algún breve apuntamento de poema en prosa e algunhas outras composicións de alento máis sostido. Mais sexa unha ou outra a moldura, a dicción sostense no apositivo, na secuencia de imaxes encadeadas que non poucas veces paralelizan e gardan no seu ventre agochos de diálogo. O conxunto resultante é un balandro versal que sortea con fortuna as augas marusías e organiza a súa nave en sintagmas de quilla resistente e vela ben arborada, sumando ás súas cadernas boa madeira herdada doutros barcos líricos.

As dúas seccións nas que se estrutura o libro comparten temas e ton e, aínda que o posible detectar nesgos particulares en cada unha, participan ambas as dúas dunha mesma atmosfera de contemplación palpitante dun pasado que estende as súas espiñas cara ao presente, mais que nunca conseguirá apagar o amor, que é “salvaxe”, ese afecto proclamado no verso derradeiro: “aquí estarás a salvo”.

Que veñan moitos máis libros de Míriam Ferradáns e que nos sigan admirando con ese seu tempo amarelecido de “cóbados gastados” e “pés descalzos”, de “mans serenas” e “corpo lívido”, de aprendizaxe deses instantes pretéritos que tanto manca recordar pero tanto nos definen tamén.

[El Ideal Gallego e Diario de Ferrol, 16-7-2017]

Publicado en Crítica literaria, Poesía galega actual | Etiquetado , , , | Comentarios desactivados en Memoria oxidada